De nieuwste Portugese regering, onder leiding van premier Luís Montenegro, trad aan op 2 april 2024. Deze regering presenteert een plan genaamd Construir Portugal, met 30 maatregelen om de woningmarkt in het land te hervormen en zo een van de grootste tekortkomingen van Portugal aan te pakken.
Deze strategie is de afgelopen dagen van kracht geworden en wil het woningaanbod stimuleren, met bijzondere aandacht voor jongeren, om volgens de huidige premier de passiviteit van de vorige Portugese regering op dit gebied te compenseren. De dertig maatregelen van de strategie “Construir Portugal” zijn verdeeld over zes actiegebieden, namelijk:
- Vereenvoudiging van wetgeving;
- Stimulering van het woningaanbod;
- Bevordering van openbare huisvesting;
- Herstel van het vertrouwen in verhuur;
- Bevordering van huisvesting voor jongeren;
- Waarborgen van betaalbare woningen.
Elk van deze gebieden staat voor een reeks uitdagingen waarmee het land te maken heeft gehad en waarvoor het effectieve oplossingen belooft. Wij leggen punt voor punt uit wat ze betekenen en hoe ze deel gaan uitmaken van het leven van de Portugezen.
1. Vereenvoudiging van wetgeving:
- Bij het aanvragen van een woningkrediet kunt u nu een andere verzekeraar kiezen dan de verzekeraar waaraan uw bank de voorkeur geeft. Deze maatregel moet de concurrentie tussen verzekeringsmaatschappijen verbeteren en zo de markt ten goede komen.
- De wetgeving om de vastgoedsector te stroomlijnen, bekend als Simplex Urbanístico, die begin 2024 is ingevoerd, is nu herzien, verdiept en verbeterd.
- Er wordt een nieuwe Bouwcode goedgekeurd, als resultaat van de samenwerking tussen diverse partijen uit deze sector. Binnen drie jaar worden nieuwe richtlijnen opgesteld om regelgeving vast te leggen en bestaande regels te moderniseren, waaronder enkele die teruggaan tot de jaren zestig. Ook is de oprichting gepland van een digitaal platform dat automatische en gemakkelijk toegankelijke controles mogelijk maakt voor professionals in deze sector.
- De Building Information Modeling (BIM)-methodiek wordt ingevoerd. Deze methodiek, die in Europa al veel wordt gebruikt, maakt gebruik van software die dient als database met alle relevante gegevens van een bouwproject en tevens 3D-modellen maakt, met informatie over kosten, sterkte of het benodigde type materiaal. Deze werkwijze vergemakkelijkt bovendien de communicatie tussen de professionals die bij het project betrokken zijn en zorgt voor meer snelheid bij het bouwen en renoveren van gebouwen.
- Het begrip beheerste kosten en betaalbare huur wordt verfijnd, zodat de woonlasten werkelijk billijk zijn voor mensen in verschillende regio’s en in verschillende periodes. Deze maatregel moet bijdragen aan een stabielere en duurzamere vastgoedmarkt.
- De Buitengewone Bijdrage voor Alojamento Local (CEAL – Contribuição Extraordinária sobre o Alojamento Local), die in oktober 2023 door de vorige regering was ingevoerd, wordt afgeschaft. Licenties voor Alojamento Local verlopen niet meer en kunnen tussen eigenaren worden overgedragen. De berekening van de veroudering van de coëfficiënt wordt herzien, waarbij gemeenten meer beslissingsbevoegdheid krijgen.
- Het portaal van het Instituut voor Huisvesting en Stedelijke Renovatie (IHRU – Instituto da Habitação e Reabilitação Urbana) wordt opgezet om het volgen van aanvragen transparanter te maken.
Foto door Tom Rumble, Unsplash
2. Stimulering van het woningaanbod:
- De regering stelt vastgoed in openbaar bezit beschikbaar voor woningen met betaalbare huur, waarbij deze maatregel wordt uitgevoerd via publiek-private samenwerkingsverbanden.
- Er komt een semiautomatisch juridisch regime , oftewel een wet die het gebruik van leegstaand of onbewoond openbaar vastgoed vergemakkelijkt voor woningbouwprojecten die door gemeenten worden voorgesteld en uitgevoerd, indien nodig in samenwerking met particuliere partijen.
- Er komt een wijziging van de grondwetgeving, waardoor landelijk gebied kan worden gebruikt voor de bouw van duurzame woningen met beheerste kosten, bestemd voor betaalbare verhuur of huisvesting van professionals zoals leraren, ordehandhavers, landarbeiders, industriearbeiders of werknemers in de toerismesector.
- Er wordt een onderzoek uitgevoerd naar de oprichting van nieuwe stedelijke centra om de druk op stedelijke gebieden te verlichten. Deze nieuwe centra worden ontworpen met duurzaamheid als uitgangspunt en moeten aansluiten op de vervoersinfrastructuur.
- Invoering van een systeem waarbij woningbouwprojecten met beheerste kosten, betaalbare huur of tijdelijke huisvesting in aanmerking komen voor voordelen. Dit systeem maakt extra bouwen in aangewezen gebieden mogelijk en verhoogt zo de bebouwingsdichtheid.
- De regering verstrekt krediet voor coöperatieve bouw via de toewijzing van openbare grond.
- Instelling van kredietlijnen om built-to-rent te bevorderen.
- Verlaging van de btw tot het minimumtarief van 6% op renovatiewerken of woningbouw, met een prijsgebonden limiet op dit voordeel.
- De overeenkomst tussen de regering en de partijen in de bouwsector is gericht op het vergroten van de bouwcapaciteit door industriële processen in te voeren en meer lokale arbeidskrachten aan te nemen.
Foto door Lucho Renolfi, Unsplash
3. Bevordering van openbare huisvesting:
- 25.000 woningen uit het Herstel- en Veerkrachtplan (RRP) worden beschikbaar gesteld, onder volledige verantwoordelijkheid van de lokale gemeenteraden.
- Aanvullende financiële steun wordt verleend aan andere in aanmerking komende woningzoekenden die geen financiering uit het RRP hebben ontvangen.
- Het is de bedoeling om de ontwikkelcapaciteit van het Instituut voor Huisvesting en Stedelijke Renovatie (IHRU) te versterken via openbare bouw voor het programma Betaalbare Huur (Affordable Rent).
4. Herstel van het vertrouwen in verhuur:
- De regering heeft de gedwongen verhuur afgeschaft, die particulier eigendom benadeelde.
- Afschaffing van de maatregel Mais Habitação, die de Staat als huurder garandeerde en verving.
- Er komt een investeringscontract voor Built to Rent en Available to Let.
- De regering wil de maatregelen van de afgelopen acht jaar corrigeren om de flexibiliteit van de huurmarkt te herstellen.
Foto door Lotus Design N Print, Unsplash
5. Bevordering van huisvesting voor jongeren:
- Jongeren krijgen de garantie van de Staat om bankfinanciering te verkrijgen voor de aankoop van hun eerste woning.
- Personen onder de 35 jaar zijn vrijgesteld van IMT (overdrachtsbelasting) en zegelrechten bij de aankoop van hun eerste woning tot en met de 4e IMT-schijf, dat wil zeggen tot 316.000 euro.
- Er komt een Noodprogramma voor Studentenhuisvesting.
- Uitvoering van het Nationaal Woningplan 2025-26 zorgt voor meer dan 18.000 studentenbedden.
- Het huursteunprogramma Porta 65 wordt herzien zodat het beter aansluit bij de economische realiteit van jongeren. De uitsluiting op basis van de huurlimiet wordt afgeschaft.
- De regering vereenvoudigt en stroomlijnt de huursteunprogramma’s en schaft de einddatum ervan af.
- Er worden regels opgesteld voor de overgang van gesubsidieerde huur naar betaalbare huur, zodat de financiële ondersteuning ononderbroken doorloopt.
Het programma “Construir Portugal” moet directe en urgente oplossingen bieden voor de woningcrisis die Portugal de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. Volgens de huidige premier wordt dit een gezamenlijke inzet van alle leden van de parlementaire fracties en tegelijkertijd van elke gemeente.
